نمای لامل یا کرتینوال یکی از انواع سیستمهای [نمای خشک] به شمار میرود. نمای کرتین وال، که به آن دیوار پردهای نیز گفته میشود، یک سیستم پوشش خارجی غیرسازهای است که تنها به عنوان پوسته محافظ ساختمان عمل میکند. این نما بار مرده و زنده ساختمان را تحمل نمیکند و وزن خود و شیشههای نصبشده را تنها به استراکچر مخصوص کرتین وال منتقل میکند.
به همین دلیل، سیستم کرتین وال برای ساختمانهای بلند و برجها بسیار مناسب است، زیرا با کاهش بار کلی سازه، ایمنی ساختمان در برابر زلزله افزایش مییابد و هزینه ساخت کاهش پیدا میکند.
در ضمن سیستم نمای کرتین وال، با پوشش خارجی برای ساختمان هایی مناسب می باشد که دیوارهای خارجی آن سازه ای نبوده و تنها جدا کننده داخل و خارج ساختمان به لحاظ حرارتی و شرایط جوی می باشد.
اولین نمونههای کرتین وال در اروپا و امپراتوری عثمانی با استفاده از چوب و فولاد ساخته شدند. در قرن هجدهم، با پیشرفت تکنولوژی شیشه و تولید شیشههای بزرگ، معماران توانستند نور طبیعی بیشتری به داخل ساختمان هدایت کنند و چشماندازهای وسیعتری ایجاد کنند. در دهه ۱۹۷۰ و همزمان با توسعه صنعت فلزات، به ویژه آلومینیوم، پروفیلهای اکسترودی آلومینیوم جایگزین مصالح سنتی شدند. این فلز به دلیل سبکی، مقاومت بالا، قابلیت شکلپذیری و دوام طولانی، به اصلیترین مصالح ساخت کرتین وال تبدیل شد و امکان طراحی آزاد و مدرن برای معماران فراهم گردید.
گسترش تولید شیشه با ابعاد بالا امکان نفوذ نور بیشتر به داخل ساختمان و کاهش هزینه های منبع نور و امکان استفاده حداکثری از انرژی نور در روزهای کوتاه زمستان ،معماران را بر آن داشت تا در جهت رسیدن به طراحی بهتر و دریافت بیشترین میزان نور طبیعی و همچنین امکان افزایش گستره دید از نمای داخلی ساختمان از شیشه به عنوان جدا کننده اصلی (دیوار ) در فریم های آلومینومی بهره می برند.
نمای کرتین وال از سه جزء اصلی تشکیل میشود:
ابتدا استراکچر لاملها شامل مولیونهای عمودی و ترنسمهای افقی است که شبکهای مقاوم و مهندسیشده برای تحمل وزن شیشه و بارهای جانبی مانند باد ایجاد میکنند. لاملها معمولاً از آلومینیوم اکسترودی ساخته میشوند تا سبک و مقاوم باشند و قابلیت نصب شیشه و پانلهای دیگر را داشته باشند.
بخش دوم، صفحات پرکننده یا اینفیلها هستند که میتوانند شامل شیشه دوجداره یا سهجداره، پنلهای آلومینیوم کامپوزیت، پانلهای سرامیکی خشک یا HPL باشند. این اجزا علاوه بر ایجاد زیبایی، نقش عایق حرارت، صوت و رطوبت را نیز بر عهده دارند.
بخش سوم، مواد آببندی و هوابندی شامل گسکتهای EPDM، چسبهای سیلیکونی و درپوشهای آلومینیومی است که از نفوذ آب و هوا جلوگیری میکنند و عمر مفید نما را افزایش میدهند.
جزئیات | توضیح |
پروفیل آلومینیومی | مقاوم و سبک، نگهداری شیشهها |
شیشه | تک جداره، دو جداره، لمینت بسته به نیاز پروژه |
لاملها | افقی و عمودی برای تثبیت شیشه |
اتصالات و زیرسازی | برای استحکام و ایمنی |
آببندی و درزگیر | جلوگیری از نفوذ آب و هوا |
کرتین والها بر اساس نحوه اجرای پروفیلها و شیشهها به دو نوع اصلی تقسیم میشوند:
در سیستم فیسکپ خطوط فریمها در نما قابل مشاهده هستند و با نصب درپوشهای آلومینیومی، هم زیبایی و هم محافظت در برابر آببندی فراهم میشود. این روش برای پروژههای بلندمرتبه و ساختمانهای تجاری بسیار متداول است.
سیستم فریملس در این روش خطوط فریمها در ظاهر نما دیده نمیشوند و شیشهها با چسب سیلیکونی روی لاملها نصب میشوند. نتیجه نهایی، نمای یکپارچه و شفاف است که جلوه مدرن و مینیمال ایجاد میکند. سیستم فریملس خود به دو دسته Full Frame و U-Frame تقسیم میشود که انتخاب هر کدام به طراحی پروژه و شرایط فنی وابسته است.
در سیستم Full Frame، تمامی شیشهها با قاب کامل در لاملها قرار میگیرند. این نوع اجرا باعث میشود شیشهها کاملاً محصور شوند و از نظر ایمنی و استحکام بسیار پایدار باشند. Full Frame برای پروژههایی مناسب است که نیاز به مقاومت بالا در برابر باد و بارهای جانبی دارند و معمولاً در ساختمانهای بلند و برجهای تجاری استفاده میشود.
در سیستم U-Frame، شیشهها به صورت نیمهقاب یا در شکاف U شکل لاملها نصب میشوند. این روش نصب سرعت بالاتری دارد و امکان ایجاد نمای شیشهای با خطوط بسیار کم و یکپارچه را فراهم میکند. اگرچه U-Frame نسبت به Full Frame کمی انعطافپذیرتر است، اما همچنان استحکام کافی برای پروژههای معمولی شهری را ارائه میدهد و برای نماهای فریملس با ظاهر مینیمال گزینه مناسبی است.
در نهایت، انتخاب بین Full Frame و U-Frame به نوع پروژه، ارتفاع ساختمان، شرایط باد و بار و ترجیح طراحی معمار بستگی دارد. هر دو سیستم نمای فریملس را به صورت شفاف و یکپارچه ارائه میدهند، اما با تفاوتهایی در نصب، سرعت اجرا و استحکام.
مصالح و تکنولوژی نمای لامل یا کرتین وال، پروفیلهای آلومینیوم اکسترودی، شیشههای چندجداره با لایه Low-E، گسکتهای EPDM و چسبهای تخصصی، اجزای اصلی یک نمای کرتین وال مدرن را تشکیل میدهند. این مصالح نه تنها دوام و مقاومت بالایی دارند، بلکه به معماران امکان طراحی فرمهای منحنی، شکسته یا فریملس را نیز میدهند.
اجرای کرتین وال شامل مراحل زیر است:
این فرآیند نیاز به دقت بالا و مهندسی تخصصی دارد تا عملکرد حرارتی، صوتی و سازهای ساختمان تضمین شود.
لامل در واقع به استراکچر آلومینیومی نمای کرتین وال گفته میشود؛ همان پروفیلهایی که شیشهها و پانلهای نمای کرتین وال روی آنها نصب میشوند و نقش اسکلت اصلی نما را ایفا میکنند. بدون لامل، شیشهها هیچ تکیهگاه مستقلی نخواهند داشت و نمیتوانند بار خود و نیروهای جانبی مانند باد و باران را تحمل کنند. به همین دلیل، لامل هسته سازهای و فنی کرتین وال است و تعیینکننده کیفیت، دوام و ایمنی کل نما محسوب میشود.
در سیستمهای کرتین وال، لاملها در دو جهت ارائه میشوند:
اختلاف طول لاملها به دلایل فنی و بارگذاری است، اما بسیاری از معماران و طراحان برای افزایش زیبایی بصری نما، طول ترنسم و مولیون را یکسان در نظر میگیرند. این انتخاب به ظرافت و سبک طراحی معماری بستگی دارد و نشاندهنده هماهنگی بین عملکرد سازهای و زیباییشناسی است.
لاملها از نظر جنس و برند انواع مختلفی دارند و در کشورهای پیشرفتهای مانند آلمان تولید میشوند. از نظر متریال، سه نوع اصلی لامل وجود دارد:
لامل فولادی (Steel Curtainwall): مقاوم اما سنگین و نیازمند نگهداری بیشتر
لامل چوبی (Timber Curtainwall): زیبایی طبیعی دارد اما محدودیتهای وزن، دوام و نگهداری آن بیشتر است
انتخاب نوع لامل، به نوع پروژه، ارتفاع ساختمان، شرایط اقلیمی و ترجیح طراحی معمار بستگی دارد. در نهایت، لاملها علاوه بر تحمل بار، امکان نصب شیشههای چندجداره، پانلهای سرامیکی یا آلومینیومی و عایقبندی حرارتی و صوتی را فراهم میکنند، بنابراین هسته اصلی هر نمای کرتین وال موفق و کارآمد محسوب میشوند.
یکی از مهمترین ویژگیهای نمای کرتین وال، توانایی آن در عایقبندی حرارتی، صوتی و رطوبتی است که ساختمان را در برابر شرایط جوی و زیستمحیطی محافظت میکند. برای دستیابی به این عملکرد، لاملهای آلومینیومی به صورت مهندسیشده طراحی میشوند و شیارهایی در مقاطع آنها تعبیه میشود تا بتوان لاستیکهای EPDM را نصب کرد. این لاستیکها نقش ترمال بریک (Thermal Break) را ایفا میکنند و انتقال حرارت بین داخل و خارج ساختمان را به حداقل میرسانند.
در برخی سیستمهای کرتین وال، برای افزایش سطح عایقبندی، از لاستیکهای پلیآمید نیز استفاده میشود. نحوه قرارگیری این پلیآمید بسته به نوع سیستم کرتین وال متفاوت است: در سیستم کاور کپ (Cover Cap) یا درپوشدار، پلیآمید روی لامل نصب میشود، اما در سیستم فریملس استپ یونیت (Full Frameless)، پلیآمید داخل خود لامل جایگذاری میشود. این تفاوت باعث میشود مراحل تولید و نصب لامل در هر سیستم اختصاصی و منطبق با نیازهای فنی آن طراحی شود.
به طور کلی، لاملهای مجهز به عایق حرارتی و سیستم ترمال بریک تضمین میکنند که نفوذ هوا، رطوبت و صدا به داخل ساختمان به حداقل برسد و راندمان انرژی ساختمان افزایش یابد. بنابراین نماهای کرتین وال با لامل، علاوه بر زیبایی و شفافیت، کارایی حرارتی و دوام بالایی دارند و یک انتخاب ایدهآل برای پروژههای مدرن و بلندمرتبه به شمار میآیند.
جمعبندی
نمای کرتین وال یکی از پیشرفتهترین سیستمهای نما در معماری مدرن است که با کاهش وزن ساختمان، بهینهسازی مصرف انرژی، افزایش ایمنی و انعطاف در طراحی، به انتخاب اول معماران و مهندسان در پروژههای بلندمرتبه تبدیل شده است. با استفاده از مصالح سبک و مقاوم، این سیستم نه تنها نمایی زیبا و مدرن ارائه میدهد، بلکه عملکرد سازهای و دوام طولانی را نیز تضمین میکند.
